Làm thế nào để nuôi dưỡng trí tưởng

tượng của con bạn

Sự phát triển não của con bạn

Con bạn được sinh ra với 100 tỷ tế bào não. Con số đó đã đủ gây sửng sốt, nhưng những điều hiện đang diễn ra với một bé tuổi chập chững còn đáng ngạc nhiên hơn nhiều. Mỗi một tế bào não gửi và nhận các tín hiệu điện, tạo ra các kết nối giữa các tế bào não, thông qua việc lặp đi lặp lại, đã tạo ra một mạng liên kết. Mạng liên kết này (thường được gọi là hệ thống mạch) cho phép bé nghĩ và học. Vào sinh nhật thứ 3 của bé, não con bạn sẽ tạo ra khoảng 1 triệu tỷ các kết nối.

Ngay giờ đây, não con bạn đang kiến tạo các đường mòn, cái sẽ được sử dụng trong suốt phần đời còn lại của bé. Một liên kết được sử dụng lặp đi lặp lại sẽ trở thành vĩnh cửu, trong khi liên kết không được dùng lại (hoặc rất ít khi dùng) có thể sẽ biến mất. Đó chính là lý do tại sao các chuyên gia luôn đặc biệt nhấn mạnh vào ba năm đầu đời: Mọi thứ bạn làm với con bạn, từ việc chơi đến việc ăn, đi bộ, đọc sách và hát đều giúp cho trí não bé phát triển nhảy vọt.

Khi bạn cho con bạn thấy một cảnh tượng mới, một âm thanh mới và một cảm giác mới, bạn đã mở rộng cánh cửa tâm hồn bé, cho thấy một thế giới thú vị hơn. Và khi bạn dùng trí tưởng tượng với bé – “Nhìn này, bố là con hổ ở trong rừng!””Hãy giả vờ là chúng ta đang đi đến nhà ông bà ngoại” - bạn đã khích lệ não con bạn tự kiến tạo các “lối mòn cho sự tưởng tượng” theo cách của bé.

Trí tưởng tượng của bé làm việc như thế nào

Vì khả năng diễn đạt của bé còn hạn chế, nên thật khó để biết được bé đang nghĩ gì. Nhưng bạn có thể thấy lờ mờ về trí tưởng tượng của bé trong khi bé cố bắt chước mọi thứ bé nhìn thấy xung quanh – hành vi này thường nội rõ ở các bé trong độ tuổi từ 18-20 tháng. Con bạn có thể sao chép mọi việc bạn làm, bắt chước theo cách của bé qua việc giả vờ cho con gấu bông ăn hay để nó nằm xuống đi ngủ trưa, hoặc hành động giống như chú cún con trong nhà bạn.

Trí tưởng tượng của bé giúp được những gì

Trí tưởng tượng chủ động sẽ giúp con bạn tiến bộ trên nhiều mặt hơn là bản tưởng.

Cải thiện vốn từ. Trẻ em thường chơi các trò chơi tưởng tượng hay nghe nhiều truyện cổ tích, sách, hay các câu chuyện về các thứ quanh bé có vốn từ phong phú hơn đáng kể. Bạn có thể không thấy ngay thành quả của các hoạt động này cho đến tận năm sau, lúc đó vốn từ của con bạn sẽ bùng nổ nhanh chóng, nhưng bạn nên đặt nền móng ngay từ bây giờ.

Tự chủ. Việc đóng giả cho phép con bạn trở thành một ai đó mà bé muốn, khám phá ra các cảm xúc tiêu cực, rèn luyện các thứ mà bé đã học, và tạo ra các tình huống mà bé muốn. Những câu chuyện trong đó có 3 chú heo con chống lại con sói già ác độc, hay các trò chơi tưởng tượng mà trong đó chú gấu teddy đi tắm, cho bé cảm giác rằng bé có sức mạnh và tự chủ thậm chí khi rơi vào các tình huống xa lạ hay đáng sợ.

Giải quyết vấn đề. Trạng thái tưởng tượng dạy cho con bạn nghĩ một cách sáng tạo, nó là một tài sản quý trong việc giải quyết vấn đề. Một nghiên cứu được thực hiện tại Đại học Case Western Reserve phát hiện ra rằng trẻ em giàu trí tưởng tượng khi còn bé có xu hướng sẽ giữ được phẩm chất này khi đã lớn hơn và sẽ trở thành người có khả năng giải quyết các vấn đề tốt hơn. Được kiểm chứng khi lớn hơn, các bé giàu trí tưởng tượng khi còn nhỏ có nhiều nguồn lực để mang ra dùng khi phải đương đầu với thử thách hoặc tình huống khó khăn, ví dụ làm thế nào nếu bé quên quyển sách giáo khoa mà bé cần cho giờ học ở trường ngày hôm nay.

Bạn có thể làm gì để thắp sáng lên trí tưởng tượng của con bạn

Đọc sách. Cùng đọc sách là cách tuyệt vời để làm phong phú cuộc sống tươi đẹp của con bạn. Hãy chọn những cuốn sách có nhiều các bức tranh to, màu sắc và bây giờ nên thưởng thức một thực tế rằng - trước khi con bạn biết đọc và dính chặt vào từng câu chữ được in trong sách - bạn có thể sáng tạo ra bất kỳ điều gì bạn muốn. Cho bé xem các bức tranh về mọi thứ từ con bọ đến cái bánh xe, tạo ra âm thanh của con vật và xe cộ, làm những giọng nói đặc biệt theo các tính cách khác nhau, và nói về cái đã xảy ra hay cái có thể sẽ xảy ra đối với người hay con vật trong quyển sách.

Chia sẻ các câu chuyện. Kể những câu chuyện do bạn tự sáng tác cũng tốt như việc bạn đọc sách cùng bé. Và việc sử dụng con bạn làm nhân vật chính là cách tuyệt vời để bé tự bộc lộ cảm xúc của bé. Sẽ nhanh thôi, con bạn sẽ bắt đầu kể các câu chuyện và các cuộc phiêu lưu của chính bé sáng tạo ra.

Tạo ra các bản nhạc. Mặc dù con bạn chưa sẵn sàng cho các bài học âm nhạc, bạn vẫn có thể đưa âm nhạc vào thế giới của bé. Nghe các âm điệu khác nhau, và động viên bé tham gia vào việc hát, nhảy, hoặc chơi các nhạc cụ đồ chơi hay nhạc cụ thật.

Khuyến khích các trò chơi đóng kịch. Trẻ em học được rất nhiều từ các sự kiện mang tính kịch bản trong chính cuộc sống thú vị hàng ngày của bé. Khi con bạn sáng tác ra một màn kịch và vẽ ra các tình tiết, cùng với các nhân vật có các cá tính riêng (như “Đó là giờ ăn trưa của Teddy”), bé sẽ phát triển các kỹ năng giao tiếp và ngôn ngữ. Bé sẽ khám phá ra các khía cạnh cảm xúc khi bé trình diễn lại màn kịch mà trong đó có liên quan tới cảm xúc buồn, vui, sợ hãi hoặc an toàn. Tự tưởng tượng mình là bố, là bác sĩ hay là cô giáo cho bé cảm giác có sức mạnh và cho bé được trải nghiệm trọng trách của những người đó.

Cung cấp các đồ dùng sân khấu. Hầu hết mọi thứ đều có thể trở thành đồ dùng sân khấu cho các vở kịch tưởng tượng của bé, và với các bé lứa tuổi chập chững, càng đơn giản thì càng tốt. Một chiếc hộp đựng danh thiếp có thể biến thành một chiếc ô tô, một con thuyền hay đoàn tàu, và một chiếc khăn tắm có thể là chiếc áo choàng của một siêu anh hùng. Bởi vì phần lớn các hành động sẽ diễn ra trong đầu con bạn, một bộ trang phục thiết kế tỷ mỷ - ví dụ như dành riêng cho một nhân vật hoạt hình – không thực sự có tác dụng.

Việc cung cấp một chiếc hộp hay một chiếc hòm để đựng các thứ đồ chơi giả vờ có thể giúp cho các trò chơi tưởng tượng thêm hấp dẫn hơn, đặc biệt nếu thỉnh thoảng bạn thay đổi các món đồ trong đó vào lúc bé không nhìn thấy. (“Nào chúng ta cùng xem hôm nay có gì trong hòm nhé!”)

Hạn chế thời gian xem TV. Khi con bạn xem TV, sự điều độ là quan trọng. Học viên nhi khoa Hoa Kỳ khuyến cáo không nên cho trẻ dưới 2 tuổi xem TV, nhưng nhiều bậc phụ huynh cuối cùng vẫn cho phép con mình được xem không quá 10 hay 15 phút mỗi lần. Hãy tránh việc biến TV thành một người chăm sóc con bạn, và thay vào đó bạn nên ngồi xuống và xem cùng với con bạn, đặt các câu hỏi, mở rộng các ý tưởng đang được thể hiện trong chương trình hay bộ phim, và tìm hiểu xem bé phản ứng như thế nào vào mọi thứ đang diễn ra.

Nuôi dưỡng trí tưởng tượng của con bạn như thế nào

Đặt ra các giới hạn. Tạo ra và áp dụng các quy tắc – ví dụ, không dùng từ “lưỡi kiếm” – là cách cốt yếu để cuối cùng tạo ra niềm vui sướng cho con bạn và cả của bạn nữa. Nhưng nếu và khi bạn có thể, hãy để cho bé được sống thoả thích trong chuyến bay của trí tượng tượng của bé. Có một thực tế là bàn ăn không phải chỉ dành cho bữa ăn tối bởi vì nó còn có thể biến thành một chiếc lều, cho bạn một chỗ để thực hiện một buổi dã ngoại giả vờ ngay trên sàn phòng ăn.

Chấp nhận người bạn tưởng tượng của bé. Các chuyên gia tin rằng việc có một người bạn tưởng tượng là dấu hiệu của một đứa trẻ sáng tạo và hoà đồng, người mà sẽ tìm được cách chế ngự nỗi sợ và các lo lắng của bản thân. Một vài nghiên cứu gợi ý rằng một nửa số các bé sẽ có người bạn tưởng tượng vào một vài thời điểm nào đó.

Tuy nhiên, nếu con bạn đổ lỗi cho người bạn tưởng tượng với những việc mà bé đã làm, đó là lúc nên kiểm tra về tính thực tế của bé. Bạn không cần phải buộc tội nói dối cho bé, nhưng cần phải làm rõ hành vi này. Yêu cầu con bạn, cùng với người bạn của bé, sửa chữa các sai lầm (như dọn sạch đống lộn xộn, xin lỗi, hay bất cứ điều gì) và làm rõ rằng hành động đó là không chấp nhận được.

Hãy vui vẻ với những thứ xoàng xĩnh. Khi con bạn khăng khăng đòi mặc bồ đồ phi hành gia đến nhà trẻ đến ngày thứ 3 liên tiếp, bạn sẽ thấy lâm vào tình trạng bối rối. Người lớn đã được xã hội áp đặt một ranh giới nghiêm ngặt giữa các hành vi “cá nhân” và “công cộng” - chiếc quần xám bẩn thỉu đẫm mồ hôi và đôi dép lê xoàng xĩnh của bạn có thể không sao nếu ở quanh nhà, nhưng không thể ở nhà hàng được – nhưng trẻ con không suy nghĩ như vậy. Khi bạn đẩy bạn vào tình thế đối đầu (“Cởi bộ quần áo Halloween ra ngay”), hãy nhớ rằng con bạn không hề có ranh giới này, và trong những khung cảnh quan trọng, đối với bé bộ quần áo kỳ dị cũng chẳng có gì phải lo ngại.